De Roze Loper

 

De "Roze Loper" is een gecertificeerd keurmerk dat aangeeft dat een zorg- of welzijnsinstelling LHBTI-vriendelijk is in haar zorgverlening en zorgbeleid. De Roze Loper stelt een instelling in staat om volgens een gestroomlijnd traject LHBTI-vriendelijkheid in de hele organisatie te introduceren en verankeren.

De Roze Loper is ontwikkeld en wordt uitgevoerd door Roze 50+. Dit is een samenwerkingsverband van ANBO, de belangenorganisatie voor senioren en COC Nederland, de belangenvereniging voor LHBTI’s.

Doel

 

Het doel van de Roze Loper is LHBTI-vriendelijkheid in zorg- en welzijnsinstellingen te vergroten.
De interventie Roze Loper is gericht op sociale acceptatie van seksuele diversiteit , genderidentiteit en gender expressie en geslachtskenmerken (SOGIESC) [1] in zorg en welzijn. Lesbische vrouwen, homoseksuele mannen, biseksuele mensen, transgenders en mensen met een intersekse conditie (LHBTI) voelen zich vaak niet veilig om open te zijn over hun diversiteit en hebben weinig mogelijkheden om andere LHBTI’s te ontmoeten. Dat geldt in versterkte mate voor ouderen die in een zorgsituatie zitten. Het traject Roze Loper bevordert een positieve houding en openheid ten aanzien van diversiteit en heeft oog voor eventuele problematiek van LHBTI’s.

LHBTI’s voelen zich na een Roze Loper traject meer gezien, voelen zich veilig in hun seksuele diversiteit en genderidentiteit. De Roze Loper kan gebruikt worden in zorginstellingen voor mensen met een beperking, verpleeghuizen, welzijnsorganisaties, thuiszorgorganisaties, ziekenhuizen en GGZ instellingen. Een belangrijk onderdeel van het traject is de Roze Loper Tolerantiescan. Dit instrument meet LHBTI-acceptatie op drie thema’s en geeft instellingen daarmee praktisch inzicht in hoeverre hun aanbod aansluit bij de seksuele diversiteit van de LHBTI-doelgroep. Inmiddels zijn er ruim 100 Roze Loper instellingen in Nederland en twee in Duitsland, onder de noemer Regenbogen Schlüssel.

Doelgroep

De uiteindelijke doelgroep bestaat uit lesbische vrouwen, homoseksuele mannen, biseksuele mensen, transgenders en mensen met een intersekse conditie (LHBTI) die gebruik maken van zorg en welzijn en zich in hun seksuele identiteit of genderdiversiteit niet geaccepteerd voelen.

 

Aanpak

De aanpak bestaat uit een Tolerantiescan en follow-up scans, een plan van aanpak van de zorgorganisatie, een Toolkit met verschillende instrumenten waaronder een training voor professionals en ondersteuning en advies door Roze 50+ ambassadeurs. De provincie Groningen heeft momenteel vier Roze 50+ ambassadeurs (voor contact mail roze50plusoldambt@xs4all.nl).

Uitvoerende organisaties

Op dit moment (juni 2017) zijn er in Nederland 105 gecertificeerde organisaties en diverse aspirant organisaties. Gecertificeerd zijn 100 verzorgings- of verpleeghuizen (zorgorganisaties) voor ouderen, twee organisaties voor mensen met een verstandelijke beperking, een thuiszorgorganisatie, een ziekenhuis en een welzijnsorganisatie. De organisaties met een Roze Loper zijn redelijk goed verspreid over het hele land. Over het algemeen zijn het grotere organisaties met meerdere vestigingen.

Materiaal

Op de website rozezorg staat informatie over de Roze Loper, de digitale scan en een overzicht van de instellingen die het certificaat Roze Loper gaan halen of al in bezit hebben. Op de website roze50plus een overzicht van Roze 50+ ambassadeurs en een kennisbank met materiaal, waaronder de Toolkit voor zorginstellingen.

Onderbouwing

Lesbische, homoseksuele, biseksuele, transgender en mensen met een intersekse conditie in een zorgsituatie voelen zich niet veilig om open te zijn over hun seksuele diversiteit en genderidentiteit. Hierdoor blijft hun identiteit onzichtbaar. Indien zij hier wel open over zijn, worden zij geconfronteerd met vooroordelen, pesten of uitsluiting. Bestuur, managers, professionals en andere bewoners hebben vaak geen kennis van deze doelgroep en zijn zich  niet bewust van deze problematiek. Het Roze Loper traject vergroot kennis en bewustwording van bestuurders, professionals en andere bewoners en versterkt een veilig klimaat voor LHBTI’s. Zij durven hierdoor beter uit te komen voor hun identiteit. Dat maakt hen beter zichtbaar en er kan meer rekening gehouden worden met hun identiteit. Zorg en activiteitenaanbod kan dan meer op maat worden aangeboden

Onderzoek

Uit onderzoek blijkt dat kennisverwerving en bewustwording over seksuele diversiteit en genderidentiteit, uitwisseling over leefstijl en specifieke problematiek belangrijk zijn voor het creëren van een LHBTI-vriendelijk klimaat. Uit onderzoek komt het volgende naar voren.
Zorginstellingen met een Roze Loper constateren een toename van LHBTI-bewoners en bezoekers. Met LHBTI-vriendelijk beleid wordt voldaan aan de behoefte aan erkenning en zichtbaarheid van LHBTI’s.
Binnen niet-gecertificeerde organisaties zijn roze ouderen niet zichtbaar en is het risico op intolerantie en discriminatie groot.
LHBTI’s in een zorginstelling met een Roze Loper ervaren een gevoel van veiligheid, acceptatie, tolerantie, niet-gediscrimineerd worden en onderlinge solidariteit. Diversiteit is beter zichtbaar.
Ook niet-LHBTI’s ervaren een tolerant klimaat dat geen ruimte biedt voor pesten of homodiscriminatie.
De criteria van de Roze Loper waren oorspronkelijk te veel op beleid gericht. Het werd daardoor ervaren als ‘papieren tijger’. De criteria zijn inmiddels aangepast en meer op het primaire proces gericht.
Uit de procesevaluatie komt naar voren dat niet-LHBTI’s meer behoefte hebben aan kennis over homoseksualiteit. LHBTI-ouderen vinden ook dat niet-LHBTI-ouderen meer kennis zouden moeten hebben over homoseksualiteit.
De integrale aanpak van de Roze Loper blijkt een belangrijke succesfactor.
Uit de procesevaluatie komt naar voren dat de hercertificeringsaudit en follow-up activiteiten belangrijk zijn om aandacht te houden voor het onderwerp.

[1] SOGIESC is de Engelse afkorting voor sexual diversity, gender identity and expression and sex characteristics.